1.7 De eerste GBS-standaarden.

Begin jaren negentig is in de Verenigde Staten van Amerika een aanzet tot standaardisering van bekabelingen voor communicatie-toepassingen in gebouwen gedaan. Dit was bittere noodzaak, want er heerste wildgroei op de bekabelingmarkt. Zonder duidelijke kwaliteitsrichtlijnen en een zekere uniformiteit zouden nieuwe netwerken geen kans van slagen hebben. De eerste standaarden zijn in 1991 uitgegeven en grotendeels gebaseerd op bestaande betrouwbare fabrikantconcepten zoals ICS en PDS.

Figuur 8: Centrale verdeler van GBS.

De GBS-standaarden draaiden de rollen volledig om. In het verleden betekende een sneller netwerk vaak ook een nieuwe bekabeling omdat bestaande kabels natuurlijk niet meer goed genoeg waren. Tegenwoordig moeten de netwerkontwikkelaars maar zien hoe ze hun nieuwe supersnelle netwerk over de gestandaardiseerde GBS laten werken.

Het is alsof men tegen de grote softwareconcerns zegt: "Luister, we hebben allemaal een PC met een Pentium 166, 32 MB intern geheugen en een harde schijf van 2 GB. Je mag software maken zoveel je wilt maar het moet op dit systeem naar tevredenheid draaien, anders laat maar zitten." Dat is toch ware ITopie?

GBS en de overgang

De jaren 90 van de vorige eeuw waren de jaren van overgang van oud naar nieuw. Bestaande apparatuur moest op GBS aangesloten kunnen worden. Ingenieuze verloopstekers boden uitkomst. De verloopstekers waren de brug van oud naar nieuw en werkten met wisselend succes. De technische aanduiding van de verloopsteker was adapter of balun. De adapters werkten niet altijd perfect omdat de omzetting van bijvoorbeeld een coax- naar een RJ45-connector meer is dan enkel een mechanische aanpassing. Sommige adapters deden niet meer dan dat. De betere en meestal duurdere adapters hielden ook rekening met de elektrische verschillen aan beide zijden.

Figuur 9: 25-polig D connector verloopsteker naar RJ45.

Aan het einde van de jaren 90 was het meerendeel van de apparatuur geschikt voor GBS en behoorden adapters en baluns tot het verleden. Uitzonderingen bevestigen de regel. De professionele computer-gebruikers van het eerste uur (overheid, academisch onderwijs en multinationals) baseerden hun netwerken vaak op IBM mainframes en mini's. Hier ziet men nog ICS bekabelingen of varianten die met adapters ook de nieuwe apparatuur ondersteunen. De maximale snelheid met adapters zal in het beste geval 100 Mbps bedragen.

Category

De standaarden beschrijven in detail de mechanische en elektrische  eigenschappen van de verschillende GBS-componenten. Ook worden de meetmethoden voor het testen van een aangelegde GBS beschreven. Een belangrijk onderdeel van de standaarden is de aanduiding van  kwaliteit van materiaal en verbinding. Voor kwaliteit van koperen Twisted Pair kabels wordt de term Category gebruikt. Voor glasvezel kabels geldt de Category indeling niet. De standaarden beschrijven de eigenschappen van de verschillende glasvezel kabels. Wellicht zal binnenkort een glasvezel klassenindeling op lengte (300, 500 en 2000 meter)  gestandaardiseerd worden.

In de regel geldt: hoe hoger de Category van het materiaal hoe sneller de netwerken die ondersteund worden. Op dit moment (2002) zweven we ergens tussen Category 5e en Category 6 en 7. De bulk van de GBS wordt uitgevoerd met gestandaardiseerd Cat. 5e materiaal, vooruitstrevende klanten laten een nog niet gestandaardiseerde Cat.6 of 7 bekabeling aanleggen.

Category 5 (onder voorbehoud) en 5e (5-enhanced), ondersteunen op dit moment tot en met Gigabit Ethernet. De voorgestelde nieuwe Category 6 en 7 standaarden worden hopelijk in 2002 nog goedgekeurd. Deze nieuwe standaarden bieden op dit moment nog geen wezenlijke verhoging van de netwerksnelheid. Zij zijn echter wel klaar voor de volgende versnelling, wellicht 5 of 10 Gigabit lokale netwerken over koper, waar de bestaande Cat.5/5e bekabelingen waarschijnlijk het nakijken hebben.

Opmerking

De term Category komt uit Amerika, waar ze gebruikt wordt als maatstaf voor kwaliteit van het losse materiaal plus de complete verbinding van A naar B. In Europa wordt Category enkel voor materiaalkwaliteit gebruikt. De verbinding wordt verdeeld in Klassen, waarbij Klasse D vergelijkbaar is met Category 5/5e. Klasse E wordt dan Category 6 en Klasse F is Category 7, enzovoort.

De GBS-standaarden leggen zeer duidelijk vast wat GBS wel en niet kan. Het geeft ontwikkelaars van nieuwe netwerken een stuk duidelijkheid. Er is immers exact bekend wat technisch niet en wel mogelijk is. De maximaal haalbare netwerkprestatie wordt dan vooral bepaald door de inventiviteit en creativiteit van de ontwikkelaars.

Natuurlijk moeten GBS-standaarden met de tijd mee gaan en ook aan het leven van de mooiste GBS komt een einde. Maar dat wordt niet meer door een enkele netwerkgoeroe bepaald.